Tuan Yang di-Pertua, saya mengucapkan tahniah kepada Jawatankuasa Pilihan Hak Asasi Manusia, Pilihan Raya dan Reformasi Institusi atas penyediaan Penyata Pengurusan Pelarian di Malaysia.
Saya memang baca laporan ini secara teliti kerana isu pelarian sangat mendekati hati saya. Ini juga merupakan isu yang selalu dibangkitkan oleh NGO dan anggota diplomat asing dalam banyak sesi pertemuan.
Saya mendapat banyak maklumat dan usaha daripada pelbagai agensi Kerajaan dalam laporan Jawatankuasa Pilihan berkenaan Pengurusan Pelarian di Malaysia ini.
Menurut UNHCR, Malaysia menempatkan 214,079 pelarian dan pemohon suaka yang berdaftar dengan UNHCR, di antaranya, kira-kira 31% terdiri daripada kanak-kanak, ini bermaksud 64,224 orang adalah kanak-kanak. Mengikut UNHCR, 65% kanak-kanak pelarian tidak mengikuti pendidikan formal. Ini bermaksud, 41,745 pelarian kanak-kanak tidak mengikuti pendidikan formal.
Tuan yang diPertua, 41,745 pelarian kanak-kanak yang tidak terima pendidikan hanyalah golongan yang berdaftar dengan UNHCR. Saya percaya angka ini melonjak dua atau tiga kali ganda bagi pelarian asing yang tidak berdaftar dengan UNHCR. Kita haruslah bimbang apa yang akan berlaku kepada generasi muda yang tidak mendapat pendidikan formal ini?
Dalam perengan 47 dalam mukasurat 20 Laporan Jawatankuasa PIlihan Khas ini, UNHCR bercadang kanak-kanak pelarian dibenarkan mendaftar di sekolah Kerajaan dengan sokongan UNHCR dan rakan Pendidikan bagi memudahkan peralihan akademik. Selain itu, peraturan dan piawaian pendaftaran Pusat Pembelajaran Alternatif juga harus disemak semula agar lebih menyeimbangkan jaminan kualiti dan realiti operasi.
Saya menyokong penuh cadangan UNHCR ini, dan saya berharap Kementerian Pendidikan mengambil langkah yang sewajarnya terhadap cadangan ini, supaya negara kita tidak akan wujud sekumpulan orang muda yang tiada status kewarganegaran (stateless) yang dibesarkan di negara kita yang merupakan buta huruf .
Tuan yang diPertua, laporan Jawatankuasa Pilihan ini juga mengandungi isu Dokumen Pendaftaran Pelarian (DPP).
Dalam mukasurat 12-13, laporan menyatakan tentang pelaksanaan DPP memerlukan pindaan terhadap Peraturan Imigresen 1963 serta perlu mendapatkan pandangan Kerajaan negeri Sabah dan Sarawak, tetapi KDN tidak terima ulasan rasmi daripada Kerajaan Negeri Sabah kerana Sabah telah melaksanakan pendataan lebih awal melalui penggunaan Kad Burung-burung, PAS IMM13 dan Kad Banci.
Soalan saya adalah, apakah berlaku pada pindaan Peraturan Imigresen 1963 ini memandangkan pihak KDN tidak terima maklum balas daripada Kerajaan Sabah? Apakah pindaan terhadap peraturan Imigresen telah dilakukan?
Mengikut data UNHCR yang terkandung dalam laporan ini, Jabatan Imigresen Malaysia telah melaksanakan 13,678 operasi pada tahun 2025, dan sekarang terdapat 19,987 orang ditempatkan di Depot Imigresen. Hampir 20,000 orang ditahan di Depot Imigresen adalah satu angka yang menakjubkan. Bukankah ini membazirkan dana Kerajaan?
Saya amat menyokong semua syor-syor Jawatankuasa PIlihan yang terkandung dalam laporan ini, khususnya ketiga-tiga syor pertama, iaitu:
(1) mewujudkan satu mekanisme pengesahan identiti dan penentuan status pelarian yang telus bersepadu dan boleh diaudit;
(2) DPP haruslah diberi keutamaan dan diselesaikan dalam tempoh 6 bulan bagi imigran yang berada di dalam depot; dan
(3) Kerajaan harus memberi penerangan kepada rakyat secara berterusan mengenai pelaksanaan DPP.
Tuan yang diPertua, negara kita menghadapi kekurangan tenaga kerja, khususnya dalam sektor perkilangan dan peladangan. Kita amat memerlukan tenaga kerja asing untuk melakukan kerja-kerja dalam sektor-sektor tersebut yang warga Malaysia tidak berminat untuk kerja.
Jadi, pelarian di Malaysia haruslah dijadikan sumber tenaga kerja untuk ekonomi kita.
Saya menyambut baik usaha Kerajaan memperkenalkan Dokumen Pendaftaran Pelarian (DPP).
Saya menyeru pihak KDN menyahut syor Jawatankuasa Pilihan ini dan mempercepatkan proses pendaftaran pelarian yang dikurung di depot imigresen dan meletakkan mereka untuk bekerja di sektor yang perlu tenaga kerja.
Saya juga menyeru KDN memberi taklimat kepada wakil rakyat di Parlimen dan Kerajaan-kerajaan negeri berkenaan pendaftaran pelarian di bawah DPP.
Tuan yang diPertua, melalui laporan “Pengurusan Pelarian di Malaysia” yang dibentangkan oleh Jawatankuasa Pilihan ini, baru saya sedar usaha yang berbentuk kemanusiaan yang dilakukan oleh Kementerian Sumber Manusia (KESUMA) dan Kementerian Kesihatan.
Tetapi, ramai pelarian dan majikan tidak tahu tentang tawaran daripada agensi Kerajaan ini, khususnya daripada KESUMA. Saya menyeru pihak KESUMA memainkan peranan yang lebih aktif untuk menyebarkan maklumat-maklumat tersebut, selain itu menjalankan pelaksanaan akses pekerjaan kepada pelarian.
Akhirnya, saya bertanya Kerajaan berkenaan isu penghantaran pulang 5,000 warga Myanmar secara berperingkat. Fasa pertama melibatkan 1,476 orang.
Saya menyeru KDN memberi penerangan kepada ahli-ahli Parlimen di Dewan yang mulia ini.
Sekian, terima kasih.
Teresa Kok